Cách mạng hóa ghép tạng: Công nghệ giữ tươi thận heo trong 72 giờ

Thời gian trong lĩnh vực ghép tạng luôn là yếu tố quyết định sự sống và cái chết. Khi một cơ quan nội tạng được lấy ra khỏi cơ thể người hiến, nó lập tức bắt đầu quá trình suy giảm nghiêm trọng. Điều này khiến cho các bác sĩ phải chạy đua với thời gian, với vài giờ đồng hồ để thực hiện ghép trước khi tạng hoàn toàn không còn khả năng sống.

Trong nhiều năm qua, phương pháp bảo quản tạng thường thấy là ướp lạnh tại nhiệt độ 4°C, tuy nhiên, cách thức này chỉ hiệu quả trong vòng 24 giờ. Hàng ngàn quả thận hiến tặng đã bị hủy bỏ mỗi năm do không kịp thời gian vận chuyển hoặc bảo quản.

Trước tình hình cấp bách này, một nghiên cứu đầy hứa hẹn của nhóm chuyên gia từ Đại học Texas A&M, dẫn đầu bởi Matthew Powell-Palm, đã mở ra một hướng đi mới cho y học hiện đại. Họ đã chế tạo một thiết bị độc đáo với khả năng hạ nhiệt độ thận heo xuống -4°C mà không gây tổn hại cho tế bào nội tạng.

Nguyên lý của công nghệ này là duy trì áp suất ổn định trong dung dịch bảo quản chuyên dụng, nhờ đó mà cơ quan nội tạng có thể duy trì sự sống trong trạng thái “siêu lạnh” mà không cần dùng các chất bảo quản chống đông gây hại cho cơ thể người.

Powell-Palm gọi thiết bị này là “công nghệ thấp, khoa học cao”, với thiết kế gọn gàng nhưng ứng dụng kỹ thuật động lực học phức tạp.

Để kiểm nghiệm tính hiệu quả, nhóm nghiên cứu đã tiến hành thử nghiệm trên thận heo. Thận được bảo quản bằng thiết bị này trong 24 giờ, 48 giờ và 72 giờ trước khi được ghép lại cho những con heo hiến tạng. Kết quả thu được rất bất ngờ.

Các thận được bảo quản trong 72 giờ đã tái hoạt động ngay lập tức, tiết nước tiểu sau khi phẫu thuật ghép. Chức năng thận phục hồi gần như bình thường chỉ trong khoảng 10 ngày, nhanh hơn nhiều so với phương pháp truyền thống.

Bác sĩ ghép tạng Heidi Yeh từ Bệnh viện Nhi Massachusetts cho rằng, đây là một thành tựu đáng kinh ngạc, bởi thường thì thận bảo quản 48 giờ phải mất từ một đến hai tuần mới hoạt động trở lại.

Hơn nữa, khả năng sống sót lâu dài của các thận này cũng rất ấn tượng. Trong 30 ngày theo dõi, heo thí nghiệm vẫn tăng trưởng 30% trọng lượng, và thận ghép phát triển kích thước gấp đôi để hỗ trợ toàn bộ hệ bài tiết của cơ thể.

Đặc biệt, một con heo được theo dõi tới 200 ngày vẫn duy trì sức khỏe tuyệt vời với thận ghép hoạt động ổn định.

So với các nghiên cứu trước đó, thử nghiệm này ghi nhận thời gian giữ thận lâu nhất mà không cần dùng chất chống đông. Kevin Myer, Chủ tịch tổ chức LifeGift, khẳng định rằng, việc kéo dài thời gian bảo quản sẽ thay đổi hoàn toàn quy trình ghép tạng.

Hiện tại, tại Mỹ có hơn 104.000 bệnh nhân đang chờ ghép thận. Mỗi ngày, có 17 người không qua nổi thời gian chờ đợi. Khoảng một phần ba số thận hiến tặng phải bị tiêu hủy mỗi năm chỉ vì không đủ thời gian cho quy trình vận chuyển và xét nghiệm. Thời gian bảo quản kéo dài lên 72 giờ giúp bác sĩ có thêm thời gian để đánh giá và tìm kiếm người nhận tối ưu, đồng thời mở ra tiềm năng cho việc phân phối tạng trên quy mô lớn hơn.

Nhóm nghiên cứu hiện đang làm hồ sơ xin cấp phép thử nghiệm lâm sàng tại Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) và dự định thành lập công ty thương mại hóa công nghệ này trong thời gian tới. Nếu công nghệ này được áp dụng, nó có thể thay đổi hoàn toàn quy chuẩn trong lĩnh vực ghép tạng toàn cầu.