Sản Xuất Ô Tô Thái Lan Giảm Sâu: Tác Động Của Cuộc Chiến Giá và Xu Hướng Mới

Cơn Bão Giá Cả Trên Thị Trường Ô Tô

Thái Lan đã và đang chứng kiến một cuộc chiến giá cả khốc liệt trong ngành ô tô, đặc biệt là từ các thương hiệu xe Trung Quốc. Một ví dụ điển hình là BYD, thương hiệu đã hạ giá mẫu Seal lên đến 38%, đồng thời cam kết hoàn tiền cho khách hàng nếu giá tiếp tục giảm. Hãng SAIC cũng không ngần ngại khi giảm giá mẫu MG4 tới 27%. Xu hướng giảm giá này diễn ra từ những ngày đầu mở bán, tạo ra sức ép lớn lên thị trường ô tô cũ và mới.

Trong khi đó, BYD từng hạ giá đến 340.000 baht mỗi xe, dẫn đến việc Cơ quan Bảo vệ Người tiêu dùng Thái Lan phải mở cuộc điều tra sau khi có nhiều khiếu nại từ những khách hàng đã mua xe trước đó. Một khách hàng đã chứng kiến giá mẫu xe của mình tụt giảm hơn 400.000 baht chỉ trong thời gian ngắn.

Ngành ô tô Thái Lan đang đối mặt với thực trạng khó khăn khi doanh số tăng vọt vào cuối năm 2025 không phải do nhu cầu thực tế, mà chủ yếu từ việc giải phóng tồn kho và đạt chỉ tiêu sản xuất đi kèm chính sách ưu đãi. Nhiều đại lý còn phải bán xe với mức hòa vốn hoặc thậm chí lỗ để duy trì sản lượng, trong khi đó, người tiêu dùng thì lại chần chừ vì sợ giá tiếp tục giảm trong tương lai.

Khó Khăn Với Xe Cũ và Tuyển Dụng Tài Chính

Thực trạng này không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng mà còn tác động đến ngành ngân hàng. Ông Thee Permphongphan, Phó chủ tịch cấp cao của Mazda Sales Thái Lan, cho biết rằng một chiếc xe mới trị giá 1 triệu baht có thể mất giá đến 200.000 baht chỉ sau một thời gian ngắn. Điều này dẫn đến việc tài sản bảo đảm của khoản vay mua xe không còn đủ giá trị để đảm bảo khoản vay, khiến các ngân hàng siết chặt điều kiện cho vay.

Hệ thống tài chính Thái Lan đang gặp khó khăn với nợ hộ gia đình lên tới hơn 90% GDP. Theo Krungsri Research, tỷ lệ hồ sơ vay mua xe mới bị từ chối đã gia tăng mạnh trong năm 2025 và tiếp tục sang năm 2026. Trong giai đoạn cao điểm cuối năm 2024, nhiều tổ chức tài chính đã từ chối đến 70% hồ sơ vay mua xe bán tải do nợ xấu tăng cao.

Ngay cả những người có nhu cầu muốn mua xe xăng thông thường cũng gặp khó khăn trong việc vay tiền, khi các ngân hàng quyết định siết chặt toàn bộ nhóm tín dụng tiêu dùng.

Kết quả là, số lượng đại lý bán xe cũ càng ngày càng giảm, nghiêm trọng hơn là một số đại lý đã phải phá sản do khách hàng không thể vay vốn hoặc trả tiền.

Sản Lượng Ô Tô Giảm Đến Mức Nghiêm Trọng

Theo báo cáo từ Reuters vào ngày 25/5/2026, sản lượng ô tô tại Thái Lan trong tháng 4 đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 5 năm qua. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là sự kết hợp của nhiều yếu tố: tín dụng bị siết khiến nhu cầu nội địa giảm, viễn cảnh chuyển giao từ xe xăng sang xe điện chưa hoàn tất, và các hãng Trung Quốc hiện đang mở rộng sản xuất nhanh chóng hơn tốc độ chuyển đổi của các nhà máy nội địa.

Trong giai đoạn khó khăn này, ngành công nghiệp ô tô Thái Lan đã đạt đỉnh vào năm 2013 với khoảng 2,45 triệu xe, nhưng dự báo sản lượng năm 2026 chỉ còn khoảng 1,5 triệu xe.

Rủi Ro Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ

Đặc biệt, các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong chuỗi cung ứng ô tô đang đứng trước nguy cơ phá sản cao nếu không nhận được hỗ trợ chuyển đổi từ chính phủ.

Vấn đề chính đến từ sự thay đổi công nghệ. Một chiếc xe điện có số chi tiết ít hơn đáng kể so với xe chạy xăng, trong khi nhiều linh kiện quan trọng như pin và hệ thống điều khiển vẫn phải nhập khẩu từ Trung Quốc. Những nhà cung cấp nội địa trước đây sản xuất linh kiện cho động cơ đốt trong hiện đang không có đơn hàng thay thế trong chuỗi cung ứng mới này.

Thời gian qua, Thái Lan đã mất đến 50 năm để xây dựng một hệ sinh thái cung ứng ô tô đủ lớn và mạnh mẽ để trở thành một trong những trung tâm xuất khẩu ô tô lớn nhất Đông Nam Á. Nhưng giờ đây, phần lớn hệ sinh thái này đang gặp khó khăn mà không được hỗ trợ từ bất kỳ hãng xe nước ngoài nào.

Những Thay Đổi Trong Chính Sách Hỗ Trợ

Chính sách EV3.5 của Thái Lan, chạy từ 2024 đến 2027, cho phép các hãng xe nhận ưu đãi thuế và trợ cấp nếu chứng minh được cam kết đầu tư nhà máy lắp ráp xe điện tại địa phương. Mặc dù vậy, nếu không đạt được chỉ tiêu, hãng sẽ phải hoàn trả một phần hỗ trợ đã nhận.

Ông Suwat Supakandechakul, Chủ tịch Câu lạc bộ Công nghiệp Ô tô Thái Lan, đã cảnh báo rằng sau khi chương trình trợ cấp kết thúc, nhiều hãng xe Trung Quốc có thể quay trở lại nhập khẩu xe từ nước khác do chi phí sản xuất tại Thái Lan có thể cao hơn so với việc nhập khẩu mà không phải chịu thuế theo hiệp định thương mại.

Trường hợp của Neta cho thấy những rủi ro có thể xảy ra. Công ty mẹ đã phá sản, ảnh hưởng trực tiếp đến khoảng 25.000 chủ xe, khi mà người tiêu dùng phải chờ đợi phụ tùng trong thời gian lên đến 10 tháng. Bộ Tài chính Thái Lan đã yêu cầu hơn 2 tỷ baht tiền trợ giá mà hãng này đã nhận.

Tình Hình Tại Việt Nam

Từ số liệu hải quan, chúng ta có thể nhìn thấy tốc độ tăng trưởng của ngành ô tô Việt Nam. Vào tháng 1/2026, Việt Nam đã nhập khẩu 15.042 xe, tăng 110% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, xe từ Trung Quốc chiếm 44,3%, lần đầu tiên vượt qua cả Thái Lan và Indonesia. Trong quý 1 năm 2026, tổng số xe nhập khẩu từ Trung Quốc đã đạt 17.168 chiếc, đẩy tổng số xe nguyên chiếc nhập về nửa đầu năm lên 121.189 chiếc, tăng 18% so với năm trước.

Bước vào mùa giảm giá, nhiều mẫu xe như MG RX5 đời 2024 đã được giảm giá lên tới 250 triệu đồng. Đến giữa tháng 7, một số đại lý đã chào bán Haval Jolion giảm tới 100 triệu đồng. Theo ước tính, nguồn cung xe hiện nay đang vượt xa cầu khoảng 200.000 chiếc.

Thái Lan hiện đang trong một chu kỳ khó khăn với tỷ lệ sở hữu ô tô cao, nợ hộ gia đình lớn và một ngành cung cấp đã phát triển lâu dài. Trái lại, Việt Nam vẫn ở giai đoạn khởi đầu với ba chỉ số đều thấp hơn, nhưng có nhiều cơ hội để điều chỉnh và phát triển trong tương lai.