Trung Quốc Đưa Xe Điện Bước Vào Cuộc Sống Mới: Từ Phương Tiện Đến Không Gian Sống

Theo thông tin từ Cơ quan Năng lượng Quốc gia Trung Quốc (NEA), quốc gia này đã thiết lập hơn 21 triệu điểm sạc xe điện vào quý I/2026, tăng 50% so với năm trước. Hệ thống sạc này hiện đã bao phủ hầu hết các trạm dừng trên cao tốc.

Khác với nhiều quốc gia gặp khó khăn trong việc đảm bảo chỗ sạc cho xe điện, Trung Quốc đang tiến tới một kỷ nguyên mới. Hạ tầng sạc không chỉ phục vụ việc di chuyển mà còn đang cách mạng hóa trải nghiệm du lịch, nghỉ ngơi và thậm chí là khái niệm về chiếc xe ô tô.

Du Lịch và Nghỉ Ngơi Bằng Xe Điện

Ngày càng nhiều người Trung Quốc không còn coi xe SUV điện chỉ là phương tiện di chuyển từ điểm A đến điểm B. Với họ, chiếc xe trở thành một căn hộ mini, qua đó có thể nghỉ qua đêm, nấu ăn, làm việc và tận hưởng những chuyến du lịch mà không cần đặt khách sạn.

Câu chuyện bắt đầu từ Junya Zhen và Jie Cui, cặp đôi đã rời bỏ công việc vào năm 2023 để khám phá khắp nơi ở Trung Quốc bằng chiếc Wey Lanshan, một mẫu SUV hybrid của Great Wall Motor.

Trong suốt hành trình, họ livestream trên Douyin và Xiaohongshu, tự chuẩn bị bữa ăn và nghỉ ngơi trên hàng ghế sau có khả năng chuyển thành giường ngủ. Vào ban đêm, họ lựa chọn những địa điểm đẹp ở Vân Nam hay Tây Tạng để tiếp tục giới thiệu cuộc sống “sống trên xe” cho hàng trăm nghìn người theo dõi.

Trước đây, ngủ trong xe thường gắn liền với sự bất tiện, nhưng giờ đây lại trở thành sự lựa chọn của nhiều người. Theo Bloomberg, “car camping” (cắm trại bằng ô tô) đang hình thành một ngành công nghiệp trị giá hàng chục tỷ USD tại Trung Quốc.

Ba yếu tố chính thúc đẩy xu hướng này bao gồm hạ tầng sạc lớn nhất thế giới, cuộc đấu tranh giữa các hãng xe điện và bối cảnh kinh tế hiện tại, khiến người dân ngày càng quan tâm đến việc tiết kiệm chi phí cho kỳ nghỉ.

Theo báo cáo Global EV Outlook 2026 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), quốc gia này chiếm hơn 65% tổng số điểm sạc công cộng trên toàn cầu và hơn 80% số bộ sạc nhanh. Vào cuối năm 2025, Trung Quốc đã có hơn 20 triệu stong, đủ sức phục vụ cho hơn 40 triệu xe năng lượng mới.

Thực tế là trên 98% các khu dịch vụ trên đường cao tốc đều đã lắp đặt trạm sạc, cho phép các chuyến đi bằng xe điện dài ngày mà không lo vấn đề pin.

Nền tảng này đã mở ra một phong cách sống mới cho người dân. Thay vì phải tìm kiếm khách sạn hay nhà nghỉ, nhiều gia đình chỉ cần tìm trạm sạc nhằm biến SUV thành nơi nghỉ ngơi lý tưởng qua đêm.

Sự thay đổi này cũng xuất phát từ cách các nhà sản xuất điều chỉnh thiết kế xe điện. Thay vì chỉ cạnh tranh về quãng đường di chuyển hay tốc độ, họ giờ đây hướng đến việc mang lại “trải nghiệm sống” cho người sử dụng.

Từ năm 2022, nhiều thương hiệu như XPeng, Li Auto, BYD, Great Wall Motor và Rox Motor Tech đã bổ sung các tính năng đặc biệt dành cho cắm trại trong các mẫu xe của họ.

Với một nút bấm, hàng ghế sau có thể gập phẳng, tạo thành giường ngủ. Điều hòa có thể duy trì nhiệt độ ổn định suốt đêm, nhờ vào nguồn điện từ bộ pin lớn. Xe cũng có thể cung cấp điện cho các thiết bị như bếp từ, máy pha cà phê hay tủ lạnh mini bằng công nghệ V2L (Vehicle-to-Load).

XPeng thậm chí đã tích hợp chế độ “Sleep Mode” với âm thanh sóng biển hoặc lửa trại để tạo sự thoải mái cho người dùng. Trong khi đó, Rox Motor Tech phát triển các mẫu SUV có chức năng nấu ăn ngay trên xe.

Đáng chú ý là những tính năng này không chỉ phục vụ cho các chuyến du lịch. Theo Daniel Wu, lãnh đạo thương hiệu toàn cầu của XPeng, nhiều người dùng xe điện đang xem ô tô như “không gian sống thứ ba”. Sau giờ làm việc, họ thường ngồi trong xe thêm một thời gian để thư giãn hoặc giải trí trước khi về nhà.

Giữa một gia đình đa thế hệ ở Trung Quốc, chiếc xe dần trở thành nơi riêng tư hiếm hoi.

Đại dịch Covid-19 cũng góp phần thúc đẩy xu hướng này. Với nhiều hạn chế đi lại, người dân dần chuyển hướng sang cắm trại nội địa, dẫn đến sự gia tăng nhu cầu về chiếc xe có khả năng nghỉ qua đêm.

Hơn nữa, trong bối cảnh khó khăn kinh tế, nhiều gia đình tìm cách tiết kiệm ngân sách cho du lịch. Theo truyền thông, trong kỳ nghỉ Quốc tế Lao động năm 2026, khoảng 325 triệu chuyến đi nội địa đã được ghi nhận, nhưng tổng chi tiêu chỉ tăng 2,9%.

Cùng lúc đó, Deutsche Bank báo cáo rằng doanh thu trên mỗi phòng khách sạn ở Trung Quốc đã tăng nhanh và giá phòng tại nhiều khu vực nổi tiếng có thể tăng gấp ba lần trong các mùa cao điểm. Do đó, ngủ ngay trong SUV điện trở thành một lựa chọn tiết kiệm nhưng vẫn tiện nghi cho người tiêu dùng.

Hệ Sinh Thái Tiêu Dùng Mới

Không chỉ ngành ô tô được hưởng lợi, mà một hệ sinh thái tiêu dùng hoàn toàn mới cũng đang hình thành.

Theo iiMedia Research, thị trường cắm trại tại Trung Quốc dự kiến sẽ đạt khoảng 72 tỷ USD vào năm 2030, gần gấp đôi quy mô năm 2024.

Nhiều sản phẩm phục vụ cho “car camping” như đệm hơi, rèm cửa, bàn gắn vô-lăng, lều cắm trại đang được bán chạy trên Taobao và JD.com. Chẳng hạn, một mẫu đệm ngủ có giá 109 nhân dân tệ đã tiêu thụ hơn 600.000 chiếc.

Doanh nhân Dan Deng, người sáng lập thương hiệu sản xuất đệm cho ô tô, cho biết doanh thu hàng năm của công ty đã đạt khoảng 10 triệu USD và kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng. Ông cho biết nhu cầu không chỉ dừng lại ở những người đi cắm trại mà còn mở rộng sang những người thường xuyên ngủ trưa hoặc nghỉ ngơi trên xe trong chuyến công tác.

Xu hướng này đang lan rộng, đặc biệt nhờ vào mạng xã hội, nơi hashtag về cuộc sống cắm trại đang thu hút hơn 9,2 tỷ lượt xem. Các video hướng dẫn lắp đặt và sử dụng các sản phẩm cắm trại đang hình thành một cộng đồng lớn.

Tuy vậy, mặt trái cũng xuất hiện khi một số địa phương ghi nhận tình trạng người cắm trại chiếm dụng bãi đỗ xe công cộng, hoặc để lại rác thải tại các công viên. Một số thành phố như Thâm Quyến và Bắc Hải đã thắt chặt quy định về đỗ xe qua đêm.

Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ nằm ở việc tiết kiệm chi phí cho người tiêu dùng, mà còn cách mà ngành xe điện đang mở rộng vai trò của chiếc ô tô.

Thay vì tập trung vào công suất động cơ và quãng đường di chuyển, ngành công nghiệp ô tô giờ đây đang hướng đến việc biến chiếc xe thành một phần thiết yếu trong cuộc sống hàng ngày của người dùng.

Nếu smartphone là “máy tính bỏ túi”, thì tại Trung Quốc, SUV điện ngày càng trở thành “căn hộ di động”. Đây có thể là một trong những bước phát triển đáng chú ý trong ngành công nghiệp ô tô trong tương lai, khi giá trị của chiếc xe không chỉ nằm ở khả năng di chuyển mà còn ở việc mang lại trải nghiệm sống cho hành trình của con người.

*Nguồn: Chinadaily, IEA, CNEVPost