Phát Hiện Ngôi Sao Hố Đen Lạ Lùng Qua Kính Thiên Văn James Webb

Trong một khám phá thú vị, các nhà thiên văn học đã sử dụng Kính thiên văn không gian James Webb (JWST) của NASA để phát hiện một vật thể thiên văn chưa từng thấy, được đặt tên là MoM-BH*-1. Đây là một ‘ngôi sao hố đen’ – một dạng của đám mây khí khổng lồ rực sáng, bao quanh một hố đen đang phát triển.

MoM-BH*-1 nằm trong chòm sao Cetus và được xác định hình thành khoảng 660 triệu năm sau Vụ Nổ Lớn. Theo các nhà nghiên cứu, vật thể này kết hợp vẻ ngoài giống sao của khí quyển đặc với năng lượng khổng lồ từ một hố đen đang bồi tụ.

Các phát hiện từ JWST đã giúp giải thích một trong những bí ẩn lâu đời trong vũ trụ: quần thể các vật thể kỳ lạ mang tên ‘các chấm đỏ nhỏ’ (little red dots).

Một hố đen được bọc bên trong lớp khí giống sao

MoM-BH*-1 không phải là một ngôi sao thông thường chứa hố đen. Các nhà khoa học cho rằng đây có thể là một hố đen mới hình thành, được chôn vùi bên trong một lớp khí hydro dày đặc.

Hố đen ở trung tâm được ước tính nặng khoảng 100.000 lần khối lượng Mặt Trời, trong khi lớp khí bao quanh có thể trải dài tới toàn bộ Hệ Mặt Trời. Lớp khí này đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành vẻ ngoài kỳ lạ của vật thể.

Trong trường hợp này, lớp khí dày đặc hấp thụ và tái tạo bức xạ xung quanh hố đen, tạo ra một ánh sáng giả giống như một ngôi sao. Điều này khiến cho MoM-BH*-1 có vẻ ngoài như một ngôi sao khổng lồ, nhưng thực chất lại được cung cấp năng lượng từ một hố đen.

JWST đã phát hiện điều gì đó độc đáo

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện MoM-BH*-1 khi tìm kiếm các thiên hà xa xôi. Họ chú ý tới một điểm sáng màu đỏ lạ thường, kèm theo một cú nhảy Balmer mạnh mẽ trong quang phổ, cho thấy sự hấp thụ ánh sáng từ hydro.

Đặc điểm này thường liên quan đến khí quyển của các ngôi sao, nhưng độ sáng của MoM-BH*-1 lại vượt xa so với những gì một ngôi sao thông thường có thể tạo ra. Vật thể này cũng với phần lớn không có bằng chứng về các nguyên tố nặng hơn hydro và heli.

Các mô phỏng đã chỉ ra rằng một lớp khí hydro dày đủ có thể tái tạo độ sáng kỳ lạ này. Tuy nhiên, để giải thích cho độ sáng phi thường, hố đen chính là yếu tố chính.

MoM-BH*-1 được cho là tạo ra năng lượng gấp khoảng 100 tỷ lần so với bất kỳ ngôi sao nào từng biết. Việc một hố đen đang bồi tụ đã được các nhà nghiên cứu đưa vào mô hình, cho thấy sự phù hợp tốt nhất với các quan sát từ JWST.

Do đó, vật thể này được mô tả như một ngôi sao hố đen, nhưng cần lưu ý rằng đây là một mô hình dựa trên các quan sát, chưa phải là hình ảnh cụ thể của một hố đen bên trong một ngôi sao.

Sự khám phá này cực kỳ quan trọng vì JWST đã không ngừng phát hiện những nguồn đỏ nhỏ trong vũ trụ sơ khai. Những chấm đỏ này xuất hiện phong phú trong các quan sát từ các giai đoạn đầu của lịch sử vũ trụ, nhưng bản chất của chúng vẫn còn gây tranh cãi.

Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng có thể một số LRD có liên quan đến các mô hình ngôi sao hố đen. Một nghiên cứu tháng 6 năm 2026 đã tìm thấy 241 ứng viên như vậy, cho thấy có thể hiện tượng này không chỉ giới hạn ở một vật thể đơn lẻ.

MoM-BH*-1 nổi bật do thành phần ngôi sao hố đen của nó khiến cho nó vượt trội so với thiên hà xung quanh, tạo cho các nhà thiên văn học một cái nhìn độc đáo về hiện tượng này.

Nếu các vật thể tương tự được chứng minh là phổ biến, chúng cũng có thể giúp lý giải cách mà các hố đen siêu khối lượng trở nên lớn một cách nhanh chóng trong vũ trụ sơ khai. Thay vì xuất hiện ngay lập tức như các hố đen lớn, một số có thể đã trải qua giai đoạn đầu bao bọc bởi khí như MoM-BH*-1.

Nghiên cứu này đã được công bố trên tạp chí Nature.