Những Sự Thật Thú Vị Về Gấu Bắc Cực Và Nguy Cơ Sốc Nhiệt

Gấu Bắc Cực thường được biết đến như những sinh vật mạnh mẽ, gắn liền với hình ảnh băng tuyết và bão tuyết tàn khốc. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, cấu trúc sinh học của chúng dường như được thiết kế để chịu đựng cái lạnh khắc nghiệt lại thực sự khiến chúng phải đối mặt với nguy cơ sốc nhiệt trong quá trình hoạt động.

Với lớp mỡ dày có thể lên tới 11 cm và bộ lông hai lớp, gấu Bắc Cực có khả năng giữ nhiệt tuyệt vời. Làn da màu đen giúp hấp thụ nhiệt, trong khi đôi tai nhỏ và đuôi ngắn hạn chế tối đa diện tích bề mặt có thể mất nhiệt. Nhưng chính những đặc điểm này lại tạo ra một nghịch lý: chúng dễ dàng bị quá nhiệt khi di chuyển.

Vào năm 1982, nhà nghiên cứu Robin Best đã thực hiện một thí nghiệm độc đáo, cho hai chú gấu Bắc Cực chưa trưởng thành, nặng khoảng 218 kg và 239 kg, chạy trên máy chạy bộ trong điều kiện phòng lạnh. Mục tiêu ban đầu của nghiên cứu là xác định khả năng chịu đựng của gấu trong điều kiện lạnh, nhưng kết quả cho thấy một điều ngược lại.

Trong quá trình thí nghiệm, họ đã cấy thiết bị đo nhiệt độ vào cơ thể gấu và cho nó đi bộ. Kết quả cho thấy, thân nhiệt của gấu Bắc Cực ổn định ở mức 36,9°C trong khi nhiệt độ môi trường thay đổi từ -29,5°C đến 7,5°C. Tuy nhiên, khi bắt đầu di chuyển, thân nhiệt này tăng lên đáng kể.

Thí nghiệm cho thấy, khi gấu di chuyển với tốc độ 1,1 m/s, thân nhiệt của chúng đạt 36,8°C. Tăng tốc lên 1,6 m/s, nhiệt độ tăng lên 37,3°C và đạt tối đa 39,6°C ở tốc độ 2,2 m/s (tương đương 7,9 km/h). Khi thân nhiệt chạm ngưỡng 40°C, thí nghiệm buộc phải dừng lại để bảo vệ sức khỏe của gấu.

Đáng chú ý, các nghiên cứu tiếp theo đã chỉ ra rằng, một con gấu Bắc Cực nặng hơn 200 kg có thể duy trì nhiệt độ cơ thể ổn định ở mức -33°C khi di chuyển. Điều này có nghĩa là, ngay cả trong điều kiện lạnh giá, gấu Bắc Cực vẫn có nguy cơ quá nhiệt nếu không được nghỉ ngơi.

Trong một phần thí nghiệm đầy bất ngờ, khi được phép rời khỏi máy chạy bộ, gấu Bắc Cực thể hiện khả năng tự điều tiết thân nhiệt bằng cách ăn tuyết để hạ nhiệt. Điều này cho thấy chúng có ý thức về sự thay đổi thân nhiệt và có các biện pháp điều tiết hợp lý.

Vào năm 2017, một nghiên cứu khác được thực hiện tại Sở thú San Diego cho thấy, khi chuyển từ hoạt động bình thường sang chạy nhanh, mức tiêu thụ năng lượng của gấu Bắc Cực tăng gấp đôi. Điều này chứng minh rằng, tình trạng quá nhiệt là một thách thức lớn cản trở khả năng săn mồi của chúng.

Mặc dù gấu Bắc Cực có thể không bị sốc nhiệt trong mùa hè, nhưng lý do chính nằm ở việc chúng tối ưu hóa sự hoạt động để bảo tồn năng lượng. Trong mùa hè, khi băng tan, chúng dành tới 83% thời gian trong ngày để nghỉ ngơi, thậm chí có những cá thể chỉ hoạt động 2%. Việc này giúp chúng tránh khỏi nguy cơ sốc nhiệt trong khi vẫn duy trì sức khỏe tốt trên hành tinh nóng lên.