Apple Intelligence tại Trung Quốc: khi Apple tự huấn luyện mô hình ngôn ngữ riêng

Một bước ngoặt chiến lược cho thị trường Trung Quốc

Apple vừa tiến hành một thay đổi đáng chú ý trong cách tiếp cận AI cho thị trường Trung Quốc: thay vì chỉ dựa hoàn toàn vào mô hình bên thứ ba, hãng đã tự huấn luyện một mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) dành riêng cho thị trường này, với hỗ trợ kỹ thuật từ Alibaba, theo nguồn tin Reuters. Động thái này khác biệt so với cơ chế trước đây, khi Apple thường tích hợp các giải pháp do đối tác cung cấp cho người dùng Trung Quốc.

Tại sao Apple chọn song hành hai hướng?

Chiến lược hiện tại của Apple bao gồm cả việc tiếp tục tích hợp Qwen — mô hình do Alibaba phát triển — cho các tính năng như Siri và Writing Tools, đồng thời vận hành thêm một mô hình do chính Apple huấn luyện. Cách làm “song hành” cho phép hãng giữ mức độ linh hoạt và kiểm soát cao hơn với trải nghiệm AI tại Trung Quốc, đồng thời duy trì quan hệ kỹ thuật với nhà cung cấp nội địa.

Mối quan hệ Apple – Alibaba và lịch sử đối tác

Quan hệ hợp tác giữa Apple và Alibaba trong mảng AI được khởi động công khai từ tháng 2/2025, khi lãnh đạo Alibaba thông báo về liên minh tại một hội nghị ở Dubai. Thời điểm đó, công bố này đã tạo hiệu ứng tích cực trên thị trường chứng khoán với cổ phiếu Alibaba tăng mạnh. Trước khi Alibaba trở thành đối tác chủ lực, Baidu từng là đối tác chính nhưng sau đó vai trò của Baidu thay đổi khi mô hình của họ không hoàn toàn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của Apple.

Thủ tục pháp lý và vị thế độc đáo của Apple

Quá trình để Apple có thể triển khai Apple Intelligence tại Trung Quốc kéo dài gần 22 tháng, kể từ khi Apple Intelligence ra mắt toàn cầu vào tháng 10/2024. Ngày 15/7, Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc (CAC) đã chính thức đăng ký dịch vụ này, đặt Apple vào nhóm bảy dịch vụ AI tạo sinh trên thiết bị được cơ quan duyệt, cùng với các tên tuổi nội địa và quốc tế khác như Huawei, Xiaomi, OPPO, vivo, Samsung và ZTE. Trong danh sách này, Apple là thương hiệu nước ngoài duy nhất được ghi nhận, một điểm đáng chú ý về vị thế pháp lý so với những công ty nước ngoài khác.

Các thông tin công bố và dấu hiệu điều chỉnh kỹ thuật

Trong động thái công khai gần đây, Apple từng đăng một hướng dẫn bằng tiếng Trung trên trang hỗ trợ, mô tả cách người dùng Mac tại Trung Quốc kết nối Qwen với Siri và Writing Tools. Hướng dẫn này nêu yêu cầu phần mềm là macOS 26.6 trở lên và cần đăng nhập tài khoản Qwen riêng. Tuy nhiên, hướng dẫn này đã bị gỡ xuống chỉ sau một ngày mà không kèm lời giải thích chính thức. Một nhà phân tích công nghệ trả lời truyền thông Trung Quốc cho rằng việc gỡ bỏ có thể liên quan đến điều chỉnh các chi tiết kỹ thuật trong quá trình phê duyệt, chứ không nhất thiết là thay đổi chiến lược.

Tác động kinh tế và bối cảnh thị trường

Một phần quan trọng của quyết định này có thể được hiểu khi nhìn vào bối cảnh thị trường smartphone Trung Quốc: thị trường chung đã trải qua năm quý suy giảm liên tiếp, và trong quý 2/2026, sản lượng giảm khoảng 4,3% so với cùng kỳ. Trong khi đó, hai hãng nổi bật là Huawei và Apple là những đơn vị duy nhất trong top 5 tiếp tục tăng trưởng doanh số, với mức tăng xấp xỉ 20% và 25 theo báo cáo. Doanh thu Apple tại khu vực Đại Trung Hoa trong quý 2 đạt 20,5 tỷ USD, tăng 28% so với cùng kỳ; con số này cho thấy tầm quan trọng chiến lược của Trung Quốc đối với doanh thu của hãng.

Mặc dù Apple có bước tiến trong mảng AI cho thiết bị, Huawei vẫn được nhận định đang dẫn đầu về tính năng AI tích hợp trên smartphone nhờ hệ sinh thái nội địa đã triển khai sâu rộng. Vì vậy, việc Apple phát triển mô hình riêng cho Trung Quốc là nỗ lực thu hẹp khoảng cách cạnh tranh về AI trên thiết bị.

Phản ứng thị trường và thời điểm ra mắt

Tin tức về mô hình riêng của Apple được công bố đã giúp cổ phiếu của cả Apple lẫn Alibaba tăng nhẹ trong phiên giao dịch ngày 14/8, phản ánh quan điểm của nhà đầu tư rằng đây là bước đi chiến lược dài hạn chứ không phải cơn sốt ngắn hạn. Apple và Alibaba chưa đưa ra bình luận chính thức về thông tin này. Theo các nguồn, Apple Intelligence có thể ra mắt tại Trung Quốc trong vài tháng tới, thời điểm có khả năng trùng với đợt giới thiệu iPhone 18 vào tháng 9/2026.

Những điều người dùng và thị trường nên lưu ý

Với mô hình do Apple tự huấn luyện xuất hiện, người dùng Trung Quốc có thể mong đợi mức độ tích hợp giữa AI và hệ sinh thái Apple được kiểm soát chặt chẽ hơn — điều này liên quan đến trải nghiệm Siri, công cụ viết và các tính năng xử lý ngôn ngữ khác. Tuy nhiên, chi tiết về cách thức phân phối, quyền riêng tư dữ liệu, và trải nghiệm người dùng cuối vẫn phụ thuộc vào thông báo chính thức từ Apple và các điều kiện cấp phép tại Trung Quốc.

Kết luận: chiến lược dài hạn hơn là cú hích tức thời

Việc Apple tự huấn luyện LLM cho thị trường Trung Quốc, kết hợp với quan hệ kỹ thuật cùng Alibaba, cho thấy hãng chọn một lộ trình vừa hợp tác vừa tăng quyền kiểm soát công nghệ. Trong ngắn hạn, động thái này có thể là sự chuẩn bị để bảo đảm khả năng cạnh tranh trong một thị trường quan trọng và phức tạp; về dài hạn, nó thể hiện mong muốn duy trì trải nghiệm AI trực tiếp trong hệ sinh thái của Apple, ngay cả khi phải thích nghi với yêu cầu pháp lý và kỹ thuật tại địa phương.

Các câu hỏi thường gặp

Một mô hình do Apple huấn luyện có nghĩa là Apple ngừng dùng Qwen?

Không. Hiện tại Apple vừa tích hợp Qwen cho một số tính năng vừa triển khai mô hình do mình huấn luyện để chạy song song, nhằm tăng khả năng kiểm soát trải nghiệm AI.

Apple có phải là công ty nước ngoài duy nhất được CAC cho phép triển khai mô hình riêng tại Trung Quốc?

Theo thông tin đăng ký, Apple là thương hiệu nước ngoài duy nhất xuất hiện trong danh sách bảy dịch vụ AI tạo sinh trên thiết bị được CAC phê duyệt.

Thời điểm Apple Intelligence có thể ra mắt tại Trung Quốc là khi nào?

Các nguồn tin cho biết dịch vụ dự kiến ra mắt trong vài tháng tới và có thể trùng với đợt ra mắt iPhone 18 vào tháng 9/2026, tuy nhiên Apple chưa xác nhận chính thức ngày công bố.