Hành trình đưa mái vòm 270 tấn lên nóc lò phản ứng Ninh Đức: kỹ thuật, thách thức và ý nghĩa tiến độ

Ngày 15/6/2026 ghi nhận một bước tiến đáng chú ý trong công trường Tổ máy số 5 thuộc Nhà máy điện hạt nhân Ninh Đức: một mái vòm thép có đường kính khoảng 45m và nặng hơn 270 tấn được nâng từ mặt đất lên vị trí trên đỉnh tòa nhà lò phản ứng, hoàn tất trong vòng 2 giờ 45 phút và kết thúc lúc 8h02 sáng. Sự kiện này không chỉ là một thao tác thi công lớn về mặt khối lượng mà còn đặt ra yêu cầu chính xác rất cao về căn chỉnh và an toàn.

Vị trí và vai trò của mái vòm trong kết cấu lò phản ứng

Theo thông tin từ Tập đoàn Điện hạt nhân Trung Quốc (CGN), mái vòm là một thành phần quan trọng trong hệ thống bảo vệ tòa nhà lò phản ứng. Nó hoạt động như một lớp che chắn cấu trúc, góp phần bảo toàn tính toàn vẹn của kết cấu và hạn chế rò rỉ vật liệu phóng xạ trong khu vực được thiết kế. Việc hoàn thiện hạng mục này được coi là một mốc để chuyển dự án sang giai đoạn tập trung vào lắp đặt thiết bị và hệ thống phục vụ vận hành sau này.

Thiết kế và cách chế tạo trước khi nâng

Thay vì ghép từng bộ phận trực tiếp ở vị trí cao, nhóm thi công đã tổ hợp phần lớn mái vòm ở mặt đất. Cấu kiện được mô tả có hình vỏ bán cầu với hai lớp cong liên tiếp, được ghép từ các tấm thép lớn, các xương đỡ kim loại, nhiều khớp nối và các chi tiết bên trong. Cách làm này giúp kiểm soát chất lượng, hoàn thiện các mối nối và giảm thiểu thao tác rủi ro khi làm việc trên cao.

Phương án nâng, xoay và định vị: kiểm soát từng milimet

Để đưa khối thép khổng lồ lên cao tương đương gần 20 tầng, nhà thầu sử dụng các cần cẩu bánh xích cỡ lớn. Quá trình không chỉ đơn giản là nâng thẳng đứng: đội vận hành phải thực hiện xoay cấu kiện trên không, di chuyển ngang, tinh chỉnh độ cao và hướng để khối mái khớp chính xác vào vị trí kết nối với đảo hạt nhân — khe hở chấp nhận được chỉ là 6mm. Với kích thước 45m và trọng lượng vượt 270 tấn, khoảng cách này đòi hỏi độ chính xác cực kỳ cao trong điều khiển.

Trước khi bắt đầu hành động thực tế, tổ đội đã triển khai mô phỏng ba chiều, phân tích phương án nâng hạ và xác định trình tự di chuyển nhằm giảm thiểu rủi ro. Trong suốt thao tác, các yếu tố môi trường như tốc độ gió, nhiệt độ và tình trạng thiết bị được theo dõi liên tục để đảm bảo mọi thông số nằm trong giới hạn cho phép.

Thời điểm và kết quả của thao tác

Theo CGN, công tác lắp đặt mái vòm được hoàn tất sau lần thử đầu tiên, toàn bộ quá trình kết thúc lúc 8h02 ngày 15/6/2026 sau 2 giờ 45 phút thực hiện. Việc khớp đúng vị trí ngay lần đầu cho thấy công tác chuẩn bị, mô phỏng và năng lực vận hành đã đáp ứng yêu cầu cao về độ chính xác và an toàn cho hạng mục này.

Tính liên hệ với tiến độ dự án và mục tiêu sản lượng

Mái vòm vừa lắp đặt thuộc Tổ máy số 5, một phần của giai đoạn 2 tại Nhà máy Ninh Đức, nơi đang xây hai tổ máy số 5 và 6 dùng công nghệ Hualong One (HPR1000). Giai đoạn 2 nhận phê duyệt vào ngày 31/7/2023. Trước đó, Tổ máy số 5 đã khởi công bằng việc đổ bê tông đầu tiên cho khu vực hạt nhân vào ngày 28/7/2024.

Về công suất, mỗi tổ máy mới được thiết kế đạt 1.200 MW. Theo kế hoạch thông báo, Tổ máy số 5 dự kiến đi vào vận hành năm 2029, còn Tổ máy số 6 hướng tới mốc 2030. Sau phần nâng mái vòm, những bước tiếp theo trên công trường bao gồm lắp đặt thiết bị chính, hệ thống đường ống, hệ thống điện và các công đoạn thử nghiệm trước khi đưa vào vận hành thương mại.

Nhà máy không phải dự án hoàn toàn mới: khu phức hợp hiện có bốn tổ máy sử dụng công nghệ CPR-1000, đã bắt đầu hoạt động thương mại trong khoảng 2013–2016. CGN cho biết, tính đến cuối tháng 3/2026, bốn tổ máy đầu đã sản xuất hơn 347 tỷ kWh điện. Đồng thời, mỗi tổ máy Hualong One mới được dự báo có thể sản xuất hơn 9 tỷ kWh điện mỗi năm, tương đương nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của khoảng 1 triệu người theo ước tính của CGN.

Điểm khó và những lưu ý khi thực hiện hạng mục lớn

Những yếu tố làm tăng độ phức tạp cho thao tác nâng mái vòm gồm khối lượng lớn, kích thước rộng, yêu cầu căn chỉnh trong khoảng hẹp và tác động của điều kiện thời tiết. Việc lắp ghép gần hoàn chỉnh trên đất là một cách giảm rủi ro, nhưng vẫn cần một quy trình điều khiển rất chặt chẽ khi di chuyển cấu kiện vào vị trí. Hệ thống giám sát điều kiện môi trường và thiết bị, cùng các mô phỏng trước đó, đóng vai trò then chốt để đảm bảo thao tác an toàn và chính xác.

Các bước tiếp theo trên công trường

Mặc dù lắp đặt mái vòm là bước tiến quan trọng, CGN nhấn mạnh đây không phải là dấu chấm hết cho Tổ máy số 5. Sau khi mái vòm khớp đúng vị trí, dự án sẽ tiếp tục với lắp thiết bị chính, các đường ống, hệ thống điện và những thử nghiệm để chuẩn bị cho vận hành. Theo báo cáo tiến độ, ngày 18/8/2026 đã khởi động công việc lắp đặt hệ thống đảo điều khiển thông thường và các hệ phụ trợ cho cả hai tổ máy 5 và 6, đánh dấu chuỗi hạng mục thi công tiếp theo được triển khai.

Câu hỏi thường gặp

Mái vòm được nâng lên khi nào và mất bao lâu?

Sự kiện diễn ra ngày 15/6/2026; toàn bộ thao tác hoàn tất trong 2 giờ 45 phút và kết thúc lúc 8h02 sáng cùng ngày.

Kích thước và trọng lượng của cấu kiện là bao nhiêu?

Cấu kiện có đường kính khoảng 45m và trọng lượng hơn 270 tấn, theo thông tin từ CGN.

Việc lắp mái vòm có nghĩa là tổ máy đã hoàn thành?

Không. Lắp mái vòm là cột mốc quan trọng nhưng sau đó còn nhiều công đoạn khác như lắp thiết bị, hệ thống đường ống, hệ thống điện, thử nghiệm và chạy thử trước khi phát điện thương mại.

Dự án này tiến hành theo công nghệ nào và khi nào được phê duyệt?

Tổ máy số 5 và 6 sử dụng công nghệ Hualong One (HPR1000); giai đoạn 2 của dự án được Hội đồng Nhà nước Trung Quốc phê duyệt ngày 31/7/2023.

Kết luận

Hành trình di chuyển và định vị mái vòm 270 tấn lên đỉnh tòa nhà lò phản ứng tại Ninh Đức là một ví dụ điển hình về việc kết hợp kế hoạch kỹ thuật tỉ mỉ, mô phỏng trước, giám sát môi trường và kỹ năng vận hành. Mốc này giúp dự án chuyển sang chuỗi công việc quan trọng tiếp theo để hoàn thiện tổ máy, đồng thời cho thấy năng lực quản lý rủi ro trong các công trình hạ tầng năng lượng quy mô lớn.