Sự Thật Kinh Hoàng Về Bệnh Ung Thư Lây Nhiễm Ở Cá Nheo Mỹ Tại Hồ Bắc Mỹ

Những Dấu Hiệu Kỳ Lạ Dưới Đáy Hồ

Câu chuyện bắt đầu từ hơn mười năm trước tại hồ Memphremagog, một vùng nước dài 50 km chạy dọc biên giới giữa bang Vermont và tỉnh Quebec. Các ngư dân và nhà nghiên cứu sinh vật học đã hoang mang khi phát hiện cá nheo Mỹ (brown bullhead) bị dị dạng với những đốm đen lạ lùng quanh miệng, vây và mắt, trông như thể chúng vừa bị ảnh hưởng bởi một loại nhựa nóng chảy.

Sự bùng phát của căn bệnh bắt đầu vào năm 2012 đã gây ra lo ngại về một thảm họa sinh thái. Trước đó, siêu bão nhiệt đới Irene đã tàn phá khu vực, khiến nước lũ cuốn theo nhiều hóa chất độc hại từ bãi rác, đường giao thông và các trang trại. Người dân địa phương lo ngại rằng, lòng hồ giờ đây đã trở thành một “đô thị độc hại” đang gây ra bệnh ung thư cho cá.

Trong các cuộc khảo sát từ năm 2014 đến 2017, kết quả thật đáng sợ: khoảng 30% cá nheo trưởng thành được kiểm tra đều mang khối u ác tính. Những khối u này xâm lấn sâu vào các mô cơ dưới da, thậm chí có dấu hiệu xâm nhập vào não và gan. Tuy nhiên, điều đáng ngạc nhiên là nhiều con cá vẫn sống chung với các khối u khổng lồ trong nhiều năm mà không bị kết liễu ngay lập tức.

Giải Mã Bệnh Ung Thư Qua Phân Tích Di Truyền

Để hiểu rõ hơn về việc nhiều con cá nheo mang khối u giống nhau, Tiến sĩ Julie Dragon, một nhà vi sinh vật học tại Đại học Vermont, cùng với nhóm nghiên cứu của mình đã thực hiện phân tích ADN. Thông thường, các loại ung thư đều có mã di truyền tương đồng với vật chủ, nhưng kết quả từ hồ Memphremagog lại hoàn toàn khác biệt.

ADN từ các khối u hoàn toàn tách biệt khỏi ADN của cá. Khi dựng cây phả hệ, tất cả khối u lại tập trung về một nhóm, cho thấy đây là một dòng tế bào ung thư duy nhất, tự tách khỏi vật chủ và tiếp tục xâm nhập các con cá khác.

Đây là trường hợp ung thư lây truyền tự nhiên đầu tiên được xác nhận ở một loài cá, và cũng là lần đầu tiên ghi nhận trong môi trường nước ngọt, khiến cá nheo Mỹ gia nhập vào danh sách các loài hiếm hoi mắc phải căn bệnh này.

Mối Nguy Hại Từ Các Khối U Lây Nhiễm

Mặc dù cơ chế lây truyền giữa các con cá vẫn đang được nghiên cứu, các chuyên gia cho rằng các khối u rất dễ vỡ, giải phóng tế bào ung thư vào môi trường nước và tiếp tục tìm kiếm nạn nhân mới.

Các ghi chép lịch sử từ năm 1858 và báo cáo năm 1925 đã mô tả tình trạng tương tự ở cá nheo, cho thấy dòng tế bào ung thư này có thể đã tồn tại và lây lan qua nhiều thế kỷ ở Đông Bắc Bắc Mỹ.

Tuy nhiên, tranh cãi vẫn còn diễn ra. Nhà bệnh học Vicki Blazer thuộc Cục Khảo sát Địa chất Mỹ cho rằng ô nhiễm môi trường có thể là yếu tố tăng cường sự lây lan. Các chất độc hại như asen và PFAS được phát hiện trong cơ thể cá bệnh có thể đã làm suy yếu hệ miễn dịch, khiến cá dễ dàng bị lây nhiễm hơn.

Mặc dù các nhà chức trách khuyến cáo không nên tiêu thụ cá nhiễm bệnh, các nghiên cứu hiện tại cho thấy dòng ung thư này chưa gây rủi ro trực tiếp cho con người. Tuy nhiên, phát hiện này từ tạp chí Nature đã gióng lên một hồi chuông cảnh báo về những bệnh ung thư lây nhiễm tiềm ẩn trong tự nhiên mà con người vẫn chưa nhận biết.